Eefde, 20–25 april 1990, vrijdagavond

De beweging van je geest gaan beseffen


Wat is het thema wat we willen proberen in die vijf dagen van zoveel mogelijk kanten te belichten – en  daar heb ik jullie hulp bij nodig. Het is heel oud, zo oud als de mensheid is: hoe kun je waarnemen, aandachtig erbij zijn, en er toch los van zijn – tegelijkertijd. Volledig erbij zijn, en tegelijkertijd er los van zijn. Dat is waar we ons mee proberen uiteen te zetten in deze vijf dagen.


Dus niet losstaan alléén. Ook niet erbij zijn alléén. Maar beide verenigd. En als je dat zegt – en dat zullen we telkens en telkens weer op een andere manier tegenkomen – dan zeg je eigenlijk: hoe kan ik waarnemen, hoe kan ik ervaren, zonder door die ervaring in beslag genomen te worden. Dat is hetzelfde. Hoe kan ik ervaren zonder het in bezit te nemen.
Je merkt wel, ik doe nu weer een stap opzij: hoe kan ik ervaren zonder het direct in bezit te nemen.
Want dat is wat we normaal doen. Als wij ervaren, bezitten we die ervaring. En omdat we ervaringen bezitten, raken we vol van ervaringen en ontgaat ons de essentie.
Hoe kun je dus ervaren en tegelijkertijd leeg blijven. Zo zou ik het ook kunnen zeggen. Hoe kun je ervaren en leeg blijven, zodat die ervaring door je heen gaat.
Het makkelijkste kun je dat merken bij geluiden. Als wij een geluid horen, dan hebben we een verhouding tot dat geluid. We vinden het prettig, we vinden het niet prettig, we vinden het mooi, we vinden het niet mooi. En dat oordeel, die waardering, die zit tussen dat geluid en jou.

Dit is nu een eenvoudig voorbeeld, wat jullie allemaal kunnen begrijpen. Het wordt ingewikkelder als het een ervaring is die je gevoel raakt of je denken raakt. Dan is de ervaring eigenlijk al verdwenen, en merk je alleen jouw reactie.

Wat betekent dat? Dat betekent dat je de beweging van je geest gaat beseffen – zoals wij leven, beseffen we de beweging niet. Het gaat er niet om om de beweging van de geest stil te zetten, maar om hem te beseffen. Om te beseffen wat er de hele dag in jou gebeurt, zonder dat je het merkt.

 
De beweging van je geest gaan beseffen