Een goed begin is het halve oefenen
Sterrelaansessies, 27 mei 1991

             

We hebben het de vorige keer gehad over de 'mutatie van de geest'. Een hele legitieme vraag is: kunnen we er iets aan doen om dat te bevorderen, zonder in te grijpen, zonder je daar gedachten over te vormen. Als je dan kijkt naar wat er in de zenkloosters gebeurt, dan blijkt daar een heel duidelijke gedachte over te zijn. Maar die moet ik natuurlijk omzetten naar de situatie waar wij in zijn.


Als je het naar de energiekant kijkt, dan is het zo dat de meeste energie wordt geconsumeerd door het 'ik' en de belangen van het 'ik'. Er blijft eigenlijk heel weinig energie over voor de verdere ontwikkeling van het bewustzijn zoals het bedoeld is. En de vraag is dus: als je daar verandering in aanbrengt, hoe moet dat?

 

In de zenkloosters hebben ze daar een heel duidelijk antwoord op. Ten eerste hebben ze een leefritme dat wat het slapen en waken betreft heel vast is. Dat geldt ook voor de tijden van het 'zitten', van het werken, van het zingen en van het gesprek. Het gesprek en 'zitten' kun je samenvoegen en je kunt ook het zingen van de soetra's erbij rekenen. Maar er is dus een duidelijk onderscheid tussen het 'zitten', dus het meditatieve gedeelte, en het werken hoewel het werken eigenlijk ook bij het meditatieve hoort. Maar het is toch voor het lichaam een actie, en dat is ook nodig.

 
Een goed begin is het halve oefenen